مقدمه

تمامی مدیریت ها بر اساس موضوع هایشان تقسیم بندی می شوند و انسان هم موضوعی است که مدیریتی برای آن بوجود آمده است چرا که انسان با ارزش ترین دارایی شرکت محسوب می شود و همین موضوع دو نوع نگرش را در زمینه مدیریت پدید آورده است : 1- مدیریت رفتار سازمانی و 2-مدیریت منابع انسانی..

شناخت و تغییر رفتار فردی، گروهی و سازمانی در حوزة مدیریت رفتار سازمانی قرار می گیرد .

مدیریت منابع انسانی، انسان را به عنوان یک عامل حیاتی و ممتاز برای بقا، رشد و رقابت سازمانی در نظر می گیرد.

ما در اینجا با مدیریت رفتار سازمانی کاری نداریم و به دیدگاه های مدیریت منابع انسانی می پردازیم.

 


مفهوم مدیریت منابع انسانی

مدیران منابع انسانی در شرکت ها به دلایلی سعی دارند که مدیریت منابع انسانی را در شرکت های خود اجرا کنند که بعضی از این دلایل عبارتند از :

1.     مدیریت منابع انسانی را روشی صحیح برای ادارۀ کارکنان می دانند.

2.     مدیریت منابع انسانی با آنچه که در سازمان ها روی می دهد مطابقت دارد چه از حیث رقابتی و چه از حیث های دیگر.

اما مفهوم مدیریت استراتژیک منابع انسانی عبارت است از پیدا کردن راهی برای یکی کردن استراتژی منابع انسانی با استراتژی شرکت.

و مفهوم خود مدیریت انسانی عبارت است از مدیریت و ادارۀ پایدار کارکنان که تک تک آن ها بتوانند در رسیدن شرکت به اهدافش کمک کنند.

اهداف مدیریت منابع انسانی

برخی از اهداف سازمان ها در زمینه مدیریت منابع انسانی عبارتند از:

1.     سازمان بتواند کارکنان متعهد و ماهر جذب کند.

2.     سازمان بتواند به کارکنان خود آموزش دهد و به آن ها این فرصت را که می توانند ارتقای شغل پیدا کنند را بدهد.

3.      سازمان بتواند ارتباطی نزدیک بین کارکنان و مدیران ایجاد کند.

4.     سازمان بتواند تضمینی به کارکنان خود دهد که آن ها بدانند برای کاری که انجام می دهند به آن ها ارزش داده می شود.

5.     سازمان بتواند به کارکنان این تضمین را بدهد که فرصت ها برای همه یکسان است.

ویژگی های مدیریت منابع انسانی

اما مدیریت منابع انسانی برای خود ویژگی های مخصوص به خود را دارد که این ویژگی ها عبارتند از :

1.     مدیریت منابع انسانی به دنبال جلب تعهد کارکنان نسبت به سازمان و مأموریت ها است و در اصل تعهد محور است.

2.     به دنبال هماهنگ کردن استراتژیک منابع انسانی و دیگر بخش های سازمان است.

3.     فعالیتی است که توسط مدیران ارشد هدایت می شود.

4.     به دنبال حفظ منافع کارکنان و مدیران است.

5.      در مدیریت منابع انسانی برارزش ها تأکید می شود.

6.     در آن نوع و میزان پاداش ها بر اساس مهارت و عملکرد و شایستگی متفاوت است.

7.     تأکید بسیاری بر کیفیت کالاهای عرضه شده به مشتریان و بر جلب رضایت کامل آنها می شود.

واکنش ها به مدیریت منابع انسانی

البته به مدیریت منابع انسانی نقدهایی وجود دارد که یکی از آن ها این است که در این مدیریت بیشتر مدیران و اهداف آن ها مد نظر قرار گرفته می شود نه کارکنان و بیشتر آن را دشمن منافع کارکنان می بینند. به همین منظور تحقیقاتی در سال 1997 روی 100 نفر از کارکنان انجام شده است که در آن یک سری از مشخصات مدیریت منابع انسانی مورد تحقیق قرار گرفته شد که نتایج بدست آمده حاکی از آن بود که با اعمال روش های مدیریت منابع انسانی روابط سازمانی سالم تر شده، اعتماد کارکنان به مدیران بیشتر شده است و مدیران به وعده های خود عمل کرده اند، به علاوه آن دسته از کارکنانی که با روش های منابع انسانی اداره شده بودند، احساس امنیت بیشتری می کردند و از شغل خود راضی تر بودند. در سازمانهایی که روشهای منابع انسانی اعمال می شد، میزان انگیزش نیز بالاتر بود.

فعالیت های کلیدی در مدیریت منابع انسانی

فعالیت های اساسی که در مدیریت منابع انسانی اجرا می شوند به چند بخش کلی تقسیم بندی می شوند که عبارتند از:

·        در سازمان : مانند طراحی سازمان ، طراحی شغل و

·        در روابط شغلی

·        در تأمین منابع : مانند جذب نیروی انسانی و استخدام

·        در مدیریت عملکرد

·        در توسعه منابع انسانی : مانند یادگیری فردی و سازمانی

·        در مدیریت پاداش : مانند سیستم های پرداخت و پاداش های غیر مالی

·        روابط کارکنان : مانند روابط صنعتی، مشارکت کارکنان، ارتباطات

مفهوم مدیریت استراتژیک منابع انسانی

استراتژی در اصل یک کلمۀ نظامی بوده که معنی آن هنریک فرمانده کل قوا، هنر طراحی و هدایت عملیات بزرگ نظامی و مانورهای بزرگ می باشد.

اما این تعریف با معنای تجاری آن چندان ارتباطی ندارد و در واقع در سازمان استرتژی بیشتر به معنای کسب مقاصد زیر تعریف می شود :

1.     چشم اندازی گسترده در خصوص اینکه سازمان چطور باید باشد.

2.     مأموریت سازمان.

3.     آرمان های خاصی که عملیاتی می شوند.

حال باید دید که مفهوم مدیریت استراتژیک منابع انسانی چیست : کلیة فعالیت های مؤثر بر رفتار افراد در برانگیختن آنها به طراحی و اجرای نیازهای استراتژیک شرکت را در اصطلاح مدیریت استراتژیک منابع انسانی می گویند. و در اصل مدیریت استراتژیک منابع انسانی به چهار معنی زیر گفته می شود :

1.     استفاده از برنامه ریزی

2.     نگرشی ثابت به طراحی و مدیریت سیستم های پرسنلی

3.     هماهنگ و همخوان کردن سیاست ها و فعالیت های مدیریت منابع انسانی با استراتژی شفاف و روشن شرکت.

4.     به کارکنان سازمان به دیدة یک منبع استراتژیک برای حصول به مزیت رقابتی نگریستن.