سیده فاطمه امینی  ،  ریحانه خواجه پیری

یک سازمان و مدیر خلاق

 

تائی چی اوهنو، مدیر عامل سابق تویوتا و معمار سیستم تولید تویوتا، 40 سال تلاش بی‌وقفه  برای ساختن این سیستم کرد که بعدها به تولید ناب نیز معروف شد .

 

 


پیام مهم اوهنو این است: اگر دیگر نمی‌توانید هر چه را تولید می‌کنید به یک مشتری مجبور بفروشید، اگر دیگر نمی‌توانید از طریق افزایش فروش یا ورود به بازارهای جدید و تولید محصولات جدید هزینه‌های خود را کاهش دهید و مجبورید به دلیل شرایط رقابتی، محصولاتی متنوع را به میزانی کم با کیفیت بالا و با قیمتی غیرقابل رقابت تولید کنید تنها یک راه برای بقای شما وجود : باید تولید ناب یا همانا سیستم تولید تویوتا را پیاده کنید، سیستمی که به شما امکان می‌دهد فقط آن چیزی را تولید کنید که مشتری واقعاً می‌خواهد، دقیقاً در زمانی که می‌خواهد، دقیقاً به میزانی که می‌خواهد و با قیمت و مشخصاتی غیرقابل رقابت.

  اگر در شرکت معینی به تولید کالا یا خدمت معینی مشغول هستید، سعی کنید شرایط موجود، روش‌های کاری و شیوه تولید و برنامه‌ریزی خود را با ایده‌های مطرح شده در آن مقایسه کنید تا مشکلات و اشتباهات خود را درک کنید و راه برون رفت از این مشکلات را بیابید.  گام اول آنکه بتوانید به شرکت خود کمک کنید آن است که بتوانید از شرایط و روش‌ها و عادت‌های موجود فراتر رفته و از نگاه یک ناب اندیش، این شرایط را نقد و بررسی کنید. پس از آن است که می‌توانید برای مشکلات شرکت خود یک راه حل واقعی با نتایج پایدار به دست آورید.

تویوتا به یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌ها در دنیا تبدیل شده فقط چون «سیستم تولید تویوتا» را ایجاد کرده است. عامل دیگری که تاکنون نادیده گرفته شده و در موفقیت آن بسیار موثرتر بوده، همانا فرهنگ تناقض‌ در تویوتاست.

«تی.پی.اس» نوعی نوآوری سخت‌افزاری است که به تویوتا امکان می‌دهد به‌طور مداوم شیوه‌های تولید را بهبود بخشد. این شرکت هم‌چنین در نوآوری‌های نرم مربوط به نیروی انسانی و فرهنگ سازمانی نیز تبحر یافته و موفق شده است، چون آگاهانه دیدگاه‌های متناقض را در سازمان تقویت می‌کند و کارمندان را بر آن می‌دارد تا راه‌حل‌هایی بر مبنای اختلاف‌ها بیابند، تا آن‌که به دنبال مصالحه باشند. این فرهنگ ایده‌های نوآورانه‌ای را خلق می‌کند که تویوتا برای جلوزدن از رقبا آن‌ها را اجرا می‌کند.

تحقیق نویسندگان، شش عامل را که باعث ایجاد تناقض در تویوتا می‌شوند آشکار می‌کند. سه عامل گسترش باعث ایجاد تغییر و پیشرفت شرکت می‌شود: اهداف ناممکن، سفارشی‌سازی محلی و آزمایش‌کردن. این عوامل سازمان را متنوع‌تر و پیچیده‌تر می‌سازند و تصمیم‌گیری را دشوارتر کرده، تهدیدی برای سیستم‌های کنترل به‌شمار می‌آیند. برای این‌که از وزش بادهای تغییر در جهت سقوط سازمان جلوگیری شود، شرکت هم‌چنین سه عامل یک‌پارچه‌ساز را مورد استفاده قرار می‌دهد: ارزش‌های موسسان؛ مدیریت ارتقا و جذب کارکنان و ارتباطات باز. این عوامل ثبات شرکت را تضمین می‌کنند، کارکنان را یاری می‌رسانند تا درک درستی از محیطی که در آن کار می‌کنند به‌دست آورند و ارزش‌ها و فرهنگ تویوتا را جاودانه سازند.

رسیدن به تویوتا فقط مستلزم تقلید از یکی از اقدامات آن نیست، بلکه درباره خلق یک فرهنگ است. از آن‌جایی هم که فرهنگ ‌تناقض این شرکت انسان‌محور است (و انسان هم هرگز کامل نیست) همیشه جایی برای بهبود وجود دارد.

یک فکر بکر

اوهنو پیش از ورود به کارخانه خودرو سازی تویوتا در کارخانجات نساجی تویودا مشغول به کار بود . او ایده خودگردان سازی را از ماشین آلات پارچه بافی اقتباس کرد . پس از مدتی اوهنو به این فکر افتاد که به جای اختصاص هر کارکرد ( تراش کاری ، سوراخ کاری و ... ) به یک واحد و اختصاص یک اپراتور تک مهارته برای هر ماشین ، سیستم حرکت را در کارگاه پیاده نماید . در سیستم قبلی ( سیستم آمریکایی ) برای کاهش هزینه ها تنها یک راه وجود دارد و آن تولید انبوه است که منجر به ایجاد حجم عظیمی از اتلاف خواهد شد . اوهنو در سال 1950 و در شرایطی که تویوتا وضع مناسبی نداشت به مدیریت کارگاه ماشین کاری منصوب شد . او در اولین قدم برای تغییر سنتی که در آن هر کارگر وظیفه خاص بر عهده داشت ، بر اساس توالی فرایند ماشین کاری ، ماشین های مختلف را کنار یکدیگر مستقر ساخت . بعدها ماشین آلات به طور موازی یا L  شکل چیده شده اند و سعی شد یک کارگر اپراتور همزمان در مسیر پردازش محصول با 3 یا 4 ماشین کار کند . البته این کار با مقاومت کارکنان روبه رو شد ، مشکل دیگر توقف ماشین آلات و نیاز به تنظیم مجدد آن ها بود که این کار برای کارگران غیر ماهر بسیار دشوار بود . و این مشکلات اوهنو را در یافتن جهت درست حرکت یاری می کرد . با این فکر بکر اوهنو ، به زودی دوره رکود به پایان رسید و سفارشات زیادی به کارخانه تحویل داده شد ، به طوری که کارخانه با کمبود مواد اولیه و قطعات رو به رو شد و تویوتا پله های ترقی را طی کرد .