شرکت مورد نظر ما شرکت ملی نفت ایران است. که از نظر رسمی بودن، تمرکز، نوع سازماندهی، ارتباط سازمانی و... بررسی شده است.


از نظر رسمی‌بودن:

هر فعالیت در این سازمان بر اساس روالی از پیش‌تعیین‌شده انجام می‌پذیرد. شکل‌گیری و تأسیس این سازمان بر اساس یک قانون جامع است و آیین‌نامه‌ای کلیه فعالیتهای سازمان را پوشش می‌هد و هدایت می‌کند. لذا این سازمان، سازمانی کاملاً رسمی است.

از نظر تمرکز:

در طبقه‌بندی میان سازمانها از نظر میزان تمرکز، سازمان مورد بحث یک سازمان نیمه‌متمرکز شناخته می‌شود. نیمه‌متمرکز بودن سازمان بدین معنی است که کلیه افراد در سازمان باید در یک چهارچوب کلی و مطابق یک برنامه جامع حرکت و فعالیت کنند؛ در عین حال، کلیه واحدها می‌توانند در این چهارچوب بر اساس تصمیم خود عمل کنند.

از نظر نوع سازماندهی:

سازمان مورد بحث دارای یک سازماندهی تلفیقی است. یعنی از یک جهت، این سازمان، یک سازمان سنتی است و بر اساس نوع تولید و عملیات به چهار سازمان نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش و پخش تقسیم می‌شود. اما از جهت دیگر، هر کدام از این سازمانها در درون خودشان، تعریفهای جدید و سازماندهی جدیدی دارند. بعنوان مثال، دو شرکت پتروشیمی و پخش و پالایش، بر مبنای پروژه سازماندهی می‌شوند و دو شرکت نفت و گاز، بصورت تلفیقی و بر مبنای هدف و همچنین منطقه عملیاتی سازماندهی شده‌اند.

مشاوره:

مسؤولین سازمان مورد مطالعه، یعنی وزارت نفت، اعتقاد دارند که سازمان، موجودی زنده است و در فضای تغییرات مدیریتی تنفس می‌کند و بر این اساس باید بر مبنای جدیدترین سیستمها و روشها، در سازماندهی آن بازنگری شود. بر همین اساس، در طول دوران پس از انقلاب اسلامی در طی 30 سال گذشته، همواره سازماندهی این وزارتخانه مورد بازنگری و رشد قرار گرفته و البته در این میان، از کمک مشاورین خارجی نیز –که از شرکتهای انگلیسی انتخاب شده‌اند- استفاده شده است.

کنترل:

کنترل در این سازمان، بصورت زمان وقوع است. یعنی این کنترل در هنگام عملیات انجام می‌گیرد. البته در این سازمان، کنترل بعد از وقوع هم صورت می‌گیرد. یعنی بعد از انجام عملیات، نحوه انجام و کیفیت آن توسط بازرسان چک می‌شود.

ارتباطات سازمانی:

بیشتر ارتباطات در این سازمان عمودی است. در این سازمان، سازماندهی بصورت تلفیقی از ارتباط ستاره‌ای و زنجیره‌ای است. یعنی این ارتباطها بصورت عددی شروع می‌شود و در رده‌های پایینتر بصورت تلفیقی از زنجیره‌ای و ستاره‌ای است.